Czym jest inicjatywa lokalna?
Zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie inicjatywa lokalna to kolejna forma realizacji zadań publicznych jednostek samorządu terytorialnego z udziałem mieszkańców jako współrealizatorów.
Na czym polega istota tej formy współpracy?
Istota inicjatywy lokalnej polega na tym, że mieszkańcy przychodzą nie tylko z pomysłem na realizację konkretnego przedsięwzięcia, ale deklarują współudział w jego realizacji. Współudział może polegać na świadczeniu pracy społecznej, na świadczeniach pieniężnych lub rzeczowych. Świadczeniem pieniężnym są wpłaty na rachunek gminy, które będą przeznaczone na realizację przedsięwzięcia. Świadczeniem rzeczowym może być – dokumentacja budowlana, która posłuży do zrealizowania inwestycji, zakupione wyposażenie, praca urządzeń i maszyn.
Jakie zadania mogą być realizowane poprzez inicjatywę lokalną?
W ramach inicjatywy lokalnej mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego bezpośrednio, bądź za pośrednictwem organizacji pozarządowych, lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 mogą złożyć wniosek o realizację zadania publicznego do jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której mają miejsce zamieszkania lub siedzibę, w zakresie:
działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 13, obejmującej w szczególności budowę, rozbudowę lub remont dróg, kanalizacji, sieci wodociągowej, budynków oraz obiektów architektury stanowiących własność jst [(13)działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych];
działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 16 i 27; [(3)działalność charytatywna; (4)podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej; (5)działalność na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego; (16)kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego; (27)promocja i organizacja wolontariatu];
edukacji, oświaty i wychowania, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 14 [(14) nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata i wychowanie];
działalności w sferze kultury fizycznej i turystyki, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 17 i 19 [(17)wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej; (19)turystyka i krajoznawstwo];
ochrony przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 18 [(18)ekologia i ochrona zwierząt oraz ochrona dziedzictwa przyrodniczego];
porządku i bezpieczeństwa publicznego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 20 [(20)porządek i bezpieczeństwo publiczne].
Kto może wystąpić z wnioskiem?
Zgodnie z zapisem ustawy wniosek składają mieszkańcy samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji pozarządowej. W rozumieniu ustawy mieszkańcy to osoby faktycznie zamieszkujące gminę, mające istotne interesy życiowe związane z gminą Rawicz. Mają tu mieszkanie, pracę, tu posyłają dzieci do szkoły i spędzają wolny czas. Nie jest więc wymagane formalne zameldowanie na danym terenie, by w rozumieniu ustawy zostać wnioskodawcą. Mieszkaniec musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. W polskich uwarunkowaniach prawnych osobami uprawnionymi do składania wniosku są więc tylko osoby, które ukończyły 18. rok życia.
Co powinien zawierać wniosek?
Ze względu na główne przesłania INICJATYWY LOKALNEJ i różnorodność możliwych do zgłoszenia propozycji nie ma określonego wzoru wniosku. Panuje tutaj dowolność jeżeli chodzi o formatowanie, czcionkę i układ wniosku. Należy tylko pamiętać, że wniosek musi zawierać elementy, które pozwolą Burmistrzowi Gminy Rawicz na jego ocenę. Do oceny służy karta oceny. Warto zatem sprawdzić, jakie informacje powinien zawierać wniosek i za jakie wskaźniki można uzyskać określoną punktację. Przede wszystkim - dla zapewnienia należytej oceny - wniosek powinien zawierać w szczególności:
Nazwę przedsięwzięcia (krótka nazwa oddająca charakter projektu).
Informację o grupie inicjatywnej (grupa może składać się z minimum 2 osób, w skład grupy mogą wchodzić członkowie rad sołeckich, rad osiedli, rady miasta, członkowie stowarzyszeń oraz poszczególni mieszkańcy danego obszaru objętego projektem; wszyscy bez względu na pełnione funkcje społeczne, w tym danym przypadku są tylko i wyłącznie członkami grupy inicjatywnej).
Miejsce wykonania zadania (należy konkretnie wskazać miejsce realizacji zadania - ulicę, dzielnicę, wieś).
Formę własności nieruchomości, na której przedsięwzięcie będzie realizowane; (np.: własność Gminy Rawicz). Należy pamiętać, że projekty przede wszystkim przeprowadzane są na terenach należących do Gminy Rawicz. W przypadku kiedy teren jest własnością innego podmiotu, do wniosku należy dołączyć deklarację właściciela terenu lub obiektu dotyczącą zgody na realizację danej inicjatywy i oddanie terenu w użytkowanie społeczności, której dotyczy planowane zadanie.
Opis grupy adresatów zadania, liczba oraz sposób szacowania.
Opis inicjatywy.
Uzasadnienie potrzeby realizacji inicjatywy lokalnej.
Opis zakładanych celów realizacji inicjatywy lokalnej oraz sposobów ich realizacji.
Zakładane, mierzalne rezultaty realizacji inicjatywy lokalnej; przede wszystkim należy skupić na fragmencie "mierzalne", a więc te elementy, które można pokazać w metrach, sztukach, liczbie osób, itp..
Opis poszczególnych działań w zakresie realizacji inicjatywy lokalnej (należy w tym punkcie rozwinąć punkt 6).
Harmonogram realizacji przedsięwzięcia, w tym: poszczególne działania w zakresie realizowanej inicjatywy lokalnej, podmiot odpowiedzialny za działanie w realizowanej inicjatywie lokalnej, terminy realizacji działań;
Szacunkowa kalkulacja przewidywanych kosztów realizacji inicjatywy: całkowity koszt, w tym: do pokrycia z budżetu Gminy, deklarowany wkład grupy inicjatywnej;
Imiona i nazwiska oraz podpisy osób reprezentujących grupę inicjatywną lub imiona i nazwiska i podpisy osób uprawnionych do reprezentowania organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
W celu ułatwienia przygotowania wniosku, opracowaliśmy jego szablon (Wzór wniosku 2026). Korzystanie z szablonu nie jest obowiązkowe.
Gdzie i do kogo adresować wniosek?
Wniosek o realizację zadania w ramach inicjatywy lokalnej składa się do Burmistrza Gminy Rawicz. Burmistrz ocenia wniosek w terminie 30 dni od daty jego złożenia. Ocena dokonywana jest zgodnie z kartą oceny (Karta oceny wniosków 2026).
Z realizacji inicjatywy lokalnej należy się sprawozdać.
Sprawozdanie ma dwa cele. Pierwszy to rozliczenie umowy podpisywanej pomiędzy Burmistrzem Gminy Rawicz a grupą inicjatywną. Drugi cel to pokazanie i promocja zrealizowanego zadania.
